Mukozal Temas Bölgeleri Ve Baş Ağrısı

Mukozal Temas Bölgeleri Ve Baş Ağrısı Resim Fotoğraf

Mukozal Temas Bölgeleri Ve Baş Ağrısı

- Nazal mukozanın kimyasal maddeler yada dokunma ile uyarılmasının ağrı oluş­turduğu ve bu ağrının temas noktasından ziyade yansıma alanında hissedildiği Wolffun yıllar öncesinde sağlıklı gönül­lüler üzerinde yaptığı çalışmasından beri biliniyordu. Son zamanlarda noradrenalin ve asetilkolinin yanısıra üçüncü bir nöromediatör grup olan substance P (P mad­desi, SP) tanımlanmıştır.

- SP myelinize ol­mayan C liflerinden meydana gelmiş olan sensörial afferent nöronlarda bulunan mediatörlerden biridir. Burun mukozasın­daki polimodal reseptörlerin enfeksiyon, kimyasallar, basınç gibi uyaranlar ile olu­şan sinyaller myelinize olmayan C lifleri ile kortekse ulaştırılmakta ve ağrı olarak algılanmaktadırlar.

- Bu sinyallerin merke­ze yani kortekse doğru olan taşınması ortodromik cevap olarak bilinir. Bu merkeze doğru olan ortodromik cevap ile ters yön­lü olarak da perifere doğru bir antidromik cevap gelişir. Bu cevap ile burun mukoza­sındaki damar ve glandlardaki sinapslarda SP salgılanarak vasodilatasyon, salgı artı­şı ve nörojenik ödem gelişir.

- Bu ağrı olu­şumuna neden olan ortodromik cevap ile eş zamanlı ancak ters yönde oluşan ve nörojenik ödeme yol açan antidromik cevap oluşumuna aksonal refleks adı verilir. Mukozal yüzeylerin sürekli teması halinde aksonal refleks nedeni ile bir kısır döngü oluşur. Artan ödem daha fazla ağrıya dolayısı ile daha çok antidro­mik yanıt ve SP oluşumuna ve bu sayede daha da fazla ödem oluşumuna yol açar. Bazı otörler poliplerin oluşum mekaniz­masını bu yolla izah etmektedirler.

- Mukozal temas nedeni ile ortaya çıkan ağrıların yayılımını anlamak için bu böl­gelerin duyusal inervasyonunu bilmek ge­rekir. Lateral burun duvarı ve septum, trigeminal sinirin oftalmik ve maksiller dalları ile inerve edilir. Trigeminal sinir 1. dalı olan oftalmik sinirden çıkan nazosilier sinir son dal olarak ön etmoid siniri verir.

- Bu sinir septum ve lateral burun duvarı ön üst kısmı ile üst, orta ve alt konka ve meaların ön kısmını inerve eder. Septum ve lateral burun duvarı ön alt kısmı ise trigeminal sinir maksiller dalından çıkan anterior superior alveolar sinir tarafından inerve edi­lir. Septum ve burun boşluğunun arka alt kısmı ise maksiller sinirin sfenopalatin dalının devamı olan nazoopalatin ve posterior superior nazal sinirler tarafından inerve edilir.

- Frontal sinüs oftalmik sinirin supratroklear ve supraorbital dallan; ön etmoid si­nüsler ön etmoid sinir; arka etmoidlerin ve sfenoid sinüslerin üst yansı oftalmik sini­rin posterior etmoid dalı, alt yansı maksil­ler sinirin sfenopalatin dalı tarafından iner­ve edilir. Maksiller sinüs inervasyonu mak­siller sinir dalı olan superior alveolar sinir tarafından sağlanır.

- Bazı yazarlar ise 7. si­nirin dalı olan nervus petrosus superficialis majus’un burun ve sinüs inervasyonunda rolü olduğunu ve özellikle posterior etmoid ve sfenoid sinüslerin kısmen bu sinir tara­fından inerve edildiğini kulak ve kulak çevresine yansıyan ağrıların kaynağının da bu olduğunu belirtmektedirler. Sinüs hastalığı nedeni ile hekime baş­vuran kişilerde patoloji bölgesindeki ya­kınmaların yanı sıra tamamen başka böl­gelerde de ağrı yakınmaları olabilir. Yan­sıyan ağrı oluşum mekanizmasının izahı için en akla yakın mekanizmada verilmiştir.

- Ağrı burun bölgesinden gelen sinir ile aynı nöronla sinaps yapan deriden gelen sinirin inerve ettiği deri böl­gesine yansımaktadır. Trigeminal sinir spinal çekirdeğin­de burun reseptörlerinden gelen uyarıyı alan nöronlar bunu daha üst kortikal mer­kezlere iletmekte, merkez ise uyarının bu­run mu yoksa deri bölgesinden mi geldi­ğini ayrıt edememekte ve daha önce alışık olduğu şekilde değerlendirip ağrıyı deri bölgesinden gelmiş gibi hissedilmektedir.

- Trigeminal sinir oftalmik dalı supratroklear ve supraorbital sinirler yolu ile alın bölgesini, infratroklear sinir yolu ile medial kantal bölgeyi, lakrimal sinir yolu ile lateral kantal bölgeyi, nasosilier sinir ekstemal dalı ile burun lateral kısmını inerve eder. Maksiller dal ise infraorbital sinir ile yanakları, zigomatikofasyal ve zigomatikotemporal sinir ile şakak bölgesi inerve olur. Dolayısı ile orta konka ön ucu uya­rıldığında alın bölgesi, göz medial ve late­ral bölgelerinde, burun yan kısmında; orta konka arka kısmı uyarıldığında zigoma, şakak veya yanak bölgelerinde ağrı olarak hissedilebilir.

- Baş ağrısı herhangi bir nedene bağlanamadığında blok anesteziler ağrının kay­nağını anlamada yardımcı olabilir. Anes­tezi uygulamasının ardından ağrının geç­mesi ağrı orjiinin anestezi uygulanan böl­ge yada bloğun periferindeki bir bölge ol­duğu anlamına gelir. Mukozal temas nok­talarının anestezi olmaksızın uyarılması yansıyan ağrı bölgesinde ağrı oluşmasına neden olur.

- Bölgeye yapılacak topikal ve­ya lokal anestezinin ardından ağrı ortadan kalkacak anestezinin etkisi geçtikten son­ra ise yeniden ortaya çıkacaktır. Bazı has­talar da ise potansiyel temas bölgeleri var­dır ve alerji, vasomotor reaksiyon gibi mukozayı ödemlendirecek durumların ar­dından ağrı ortaya çıkar. Bu gibi durum­larda muhtemel temas noktaları uyarıla­rak ağrının ortaya çıkartılıp çıkartılamadığı araştırılabilir.

- Baş ağrısı nedeni ile hekime gelen has­talarda ağrıyı izah edecek herhangi sinona­zal yada başka bir patoloji tespit edileme­yen hastalarda mokozal temas yüzeyleri araştırılmalıdır. Bu hastalarda patolojinin nedeninin bu temas noktaları olduğu anla­şılır ise, endoskopik sinüs cerrahisi ile ana­tominin normale dönmesini sağlayacak çok sınırlı bir girişim sorunu çözecektir.

Kategori: Serviko Fasiyal

Konuyu Ekleyen: Admin
Eklenme Tarihi: 27 Ağustos 2012

Düşüncelerinizi Bizlerle Paylaşın

İsminiz(gerekli)

Email Adresiniz(gerekli)

Kişisel Blogunuz

Yorumlar

Önceki ve Sonraki Yazılar

Bir Sonraki Konu:
Bir Önceki Konu: